Realizacja międzynarodowego projektu AETHER (AI for Earth Transparency using Human-Explainable Reasoning) na Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie, finansowanego przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) w ramach programu EXPRO+ (ESA Contract No 4000149494) wchodzi obecnie w zaawansowaną fazę.
Projekt AETHER stawia sobie za cel otwarcie „czarnych skrzynek” Sztucznej Inteligencji (AI) poprzez tworzenie systemów tzw. wyjaśnialnej AI (xAI) opartych na „szkalnych skrzynkach”, które uczynią procesy decyzyjne modeli uczenia maszynowego (ML) w monitorowaniu Ziemi całkowicie przejrzystymi i zrozumiałymi dla ludzi.
Projekt AETHER wywodzi się z programu ESA FutureEO oraz strategii Φ-lab, których celem jest poszerzanie granic sztucznej inteligencji (AI) w zakresie Obserwacji Ziemi (EO). ESA Φ-lab to centra innowacji ESA, które koncentrują się na transformacji Obserwacji Ziemi (ang. EO – Earth Observation) poprzez pionierskie badania i najnowocześniejsze technologie, szczególnie w dziedzinie sztucznej inteligencji (ang. AI), cyfrowych bliźniaków (ang. Digital Twins) i przyszłych misji EO.
W tym prestiżowym europejskim konsorcjum badawczym ważną rolę w pakiecie roboczym WP300, odgrywa zespół naukowców z Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie pod kierownictwem dr hab. inż. Piotra Wężyka, prof. URK (Wydział Leśny, Katedra Zarządzania Zasobami Leśnymi).
Badania zespołu URK koncentrują się w tym momencie na detekcji i wyjaśnianiu przyczyn powstawania Miejskich Wysp Ciepła (WP 330) w pilotażowych aglomeracjach, takich jak: Kraków, Haga czy Gwatemala, co pozwoli na lepszą strategię adaptacji do zmian klimatu. Szczególna rolę w badaniach odgrywa struktura przestrzenna 3-D i typy zieleni miejskiej (ang. Urban Forestry) oraz wskaźniki teledetekcyjne i indeksy roślinności a także inne klasy pokrycia i użytkowania terenu (LULC) w tym budynki 3-D.
Dzięki zastosowaniu innowacyjnych modeli koncepcyjnych oraz technologii dużych modeli językowych (LLM), xAI dostarczy nie tylko prognoz, ale i rzetelnego uzasadnienia tekstowego opartego na analizie danych satelitarnych (termalnych i in.) oraz wiedzy dziedzinowej.
Szczegółowe informacje o celach projektu, trzech filarach badawczych (bioróżnorodność, rolnictwo, miejskie wyspy ciepła) oraz zespole ekspertów znajdują się na polskiej stronie projektu: https://aether.urk.edu.pl/.
poleca:
