
Zamienić dwutlenek węgla i wodę w płynne paliwo, a do tego użyć wyłącznie światła – brzmi jak przepis z powieści science fiction. Europejski zespół z projektu NEFERTITI zbudował układ reaktorów, który robi to w laboratorium, i bez owijania w bawełnę pokazał, gdzie leżą trudności: w wilgotności, w wydajności i w tym, że chemia lubi iść własną drogą. To historia o cierpliwości i drobnych regulacjach – a na końcu możesz sprawdzić, czy masz cierpliwość badacza paliw słonecznych.

Około 70 procent wytworzonej energii ucieka jako ciepło prosto do atmosfery. Najtrudniej zagospodarować to letnie, poniżej 100°C, bo jego odzysk zwykle się nie opłaca. Szwedzka spółka ZIGRID twierdzi, że ma na to sposób, i to bez żadnej turbiny: gaz, który rytmicznie się rozpręża i kurczy, a na końcu kręci generatorem. Zobacz, jak to działa i gdzie ta technologia ma trafić – a na końcu możesz sprawdzić, ile z tej energetycznej łamigłówki zostało ci w głowie.

Panele słoneczne i turbiny wiatrowe to tylko część energetycznej układanki. Żeby zielony prąd mógł płynąć bez przeszkód, sama sieć potrzebuje nowych urządzeń. Badacze z europejskiego projektu SSTAR zastąpili klasyczny transformator z magnetycznym rdzeniem elektroniką mocy i sprawdzili, czy taki układ poradzi sobie z wysokim napięciem. Wyniki testów są obiecujące — a na końcu możesz sprawdzić, czy masz w sobie żyłkę inżyniera sieci przyszłości.

Rachunki za ogrzewanie i prąd potrafią zjeść sporą część studenckiego budżetu, a czynsze w wielu miastach wciąż idą w górę. Unijny projekt PREFIGURE sprawdza, jak ocieplać i odnawiać europejskie mieszkania tak, by na zielonej transformacji nie tracili najsłabsi. Badacze pracują w 11 miastach, wysyłają w trasę mobilne laboratorium i analizują ankietę z udziałem ponad 25 000 osób — a na końcu można sprawdzić, czy własne nawyki mieszkaniowe są naprawdę energooszczędne.

Ogniwa słoneczne mają słaby punkt: im mocniej świeci słońce, tym bardziej się nagrzewają, a gorące ogniwo pracuje gorzej. Europejski projekt NANOSPLIT znalazł na to sposób – nanopłyn z tlenku cynku i nanocząstek złota, który działa jak inteligentny filtr światła. Część promieni zamienia się w prąd, a reszta w ciepło do podgrzania wody czy ogrzania mieszkania — a na końcu możesz sprawdzić, jak sam korzystasz z energii.

Unijne projekty badawcze mają datę końca, ale ich wyniki często dopiero wtedy zaczynają żyć własnym życiem. HiEFFICIENT, realizowany w latach 2021–2024, pracował nad elektroniką mocy do aut elektrycznych. Dziś jego rozwiązania interesują producentów samochodów, dały początek belgijskiej firmie i kolejnemu projektowi, a ładowarka o mocy 22 kW osiąga sprawność ponad 97% — a na końcu możesz sprawdzić, czy elektronika mocy to dziedzina, która mogłaby cię wciągnąć.

Ta sama niewidoczna para wodna, która rano osiada rosą na trawie, może stać się źródłem prądu działającym dzień i noc – także wtedy, gdy nie świeci słońce i nie wieje wiatr. Europejski projekt CATCHER sprawdza, jak zamieniać wilgoć z powietrza w energię elektryczną, i pokazuje, jak długą drogę przechodzi nowe źródło energii: od pomysłu i teorii do tysięcy godzin testów – a na końcu możesz sprawdzić, czy energia przyszłości to temat dla Ciebie.

Panel słoneczny kojarzy się z ciężką taflą przykręconą do dachu. Finansowany przez Unię Europejską projekt DIAMOND pracuje nad czymś innym: cienką warstwą kryształów perowskitu, która przechwytuje energię z bardzo wysoką sprawnością i którą da się wytwarzać w Europie. Za takim materiałem stoją fizyka ciała stałego, chemia materiałów i inżynieria procesu, czyli konkretne kierunki i ludzie, którzy będą musieli to umieć zrobić — a na końcu pięć pytań o to, na ile taka praca jest dla Ciebie.