Kornik, wichury i pożary to poważne zagrożenia dla europejskich lasów, a zmiany klimatu jeszcze je wzmacniają. Projekt SWIFTT spojrzał na drzewa z orbity: połączył dane satelitarne, sztuczną inteligencję i wiedzę leśników z czterech krajów. Efekt to platforma, która co miesiąc ocenia szkody, wypatruje pożarów i ostrzega przed zagrożeniem z wyprzedzeniem — a na końcu sprawdzisz, czy ty też działasz zawczasu, czy raczej gasisz pożary w ostatniej chwili.
Trzęsienie ziemi, powódź albo pożar potrafią w kilka chwil wyłączyć zasięg w telefonie – a właśnie wtedy łączność jest najbardziej potrzebna. Europejski projekt GEXTRECS sprawdzał, jak sprawić, by służby ratunkowe nie zostały bez kontaktu nawet wtedy, gdy naziemna sieć leży. W grę wchodzą satelity, sprytny algorytm i program kosmiczny UE. Opisujemy, jak to działa i jak wypadła próba generalna z symulowanym kataklizmem – a na końcu możesz sprawdzić, jak sam radzisz sobie z łącznością w kryzysie.
Kiedy myślimy o satelitach w transporcie, przed oczami staje nam zwykle nawigacja w telefonie. Europejski projekt SPATRA pokazuje, że z orbity da się zrobić znacznie więcej: dane z obserwacji Ziemi, wsparte sztuczną inteligencją, pomagają pilnować temperatury szyn kolejowych i rozładowywać zatory na przejściu granicznym w Serbii. Cel jest prosty — bezpieczniejszy, sprawniejszy i bardziej przyjazny dla środowiska transport lądowy — a na końcu możesz sprawdzić, jakim jesteś podróżnikiem w świecie danych.
Pożar lasu albo powódź to chaos: dym, woda, zerwane linie telefoniczne i dziesiątki ekip, które muszą działać razem. Finansowany przez Unię Europejską projekt OVERWATCH łączy dane z satelitów i dronów, sztuczną inteligencję oraz rzeczywistość rozszerzoną, żeby ratownicy szybciej rozumieli, co dzieje się w terenie. System sprawdzano podczas ćwiczeń w Portugalii i w Polsce. Oto, jak działa i czego uczy — a na końcu można sprawdzić, czy dobrze odnajdujesz się w sytuacji, gdy liczy się każda informacja.
Słońce i wiatr nie pracują według grafiku odbiorców prądu: gdy zmienia się pogoda, zmienia się też ilość energii, która trafia do sieci. Finansowany ze środków UE projekt RESPONDENT sprawdził, czy tę niepewność da się zmniejszyć, łącząc dane z europejskich programów kosmicznych Copernicus i Galileo z pomiarami lokalnych stacji pogodowych, i przetestował swoją platformę w Grecji i w Hiszpanii — a na końcu możesz sprawdzić, jak dobrze rozumiesz związek satelitów z siecią energetyczną.
Teleskopy, sondy i pojazdy kosmiczne od lat wypatrują śladów życia poza Ziemią, a dowodów wciąż brak. Może szukamy niewłaściwych sygnałów? Międzynarodowy zespół astrobiologów pyta, czy przypadkiem nie przeoczamy sygnałów, które już mamy w danych. Winne mogą być wyniki fałszywie ujemne – pojęcie znane ze statystyki, medycyny i informatyki, które w poszukiwaniu obcego życia bywa lekceważone – a na końcu możesz sprawdzić, czy masz oko łowcy obcych śladów.
Wystarczy wyjechać wieczorem za miasto, położyć się na kocu i poczekać, aż oczy przywykną do ciemności, żeby zobaczyć coś, czego w mieście nie widać: gwiazdy nie są rozsypane po niebie równo. Jedne rejony są gęste od punktów, inne niemal puste, a w poprzek nieba ciągnie się jaśniejsza smuga. Astronom Reinout van Weeren z Uniwersytetu w Lejdzie tłumaczy, że to nie złudzenie, tylko ślad grawitacji, kształtu Drogi Mlecznej i miejsca, z którego patrzymy — a na końcu możesz sprawdzić, jak właściwie patrzysz w niebo.
Liczba przy nazwie gwiazdy wygląda na twardy pomiar: kilka miliardów lat, parę miejsc po przecinku, sprawa zamknięta. Tymczasem to wynik rachunku, w którym jednej z kluczowych wielkości nikt nie zmierzył — po prostu ją założono. Europejski projekt CartographY spróbował wyjść z tego zaklętego kręgu i pokazać, gdzie kończy się wiedza o gwiazdach, a zaczyna wygodne założenie — a to dobry moment, żeby sprawdzić, czy bliżej Ci do zdjęć z teleskopu, czy do metod, którymi ustala się fakty.
poleca:
