
Gdy coś się psuje, najtrudniejsze bywa wytłumaczenie, co właściwie się stało. Niemiecka spółka Blinkin postawiła na prostsze rozwiązanie: zdjęcie urządzenia, wyświetlacza albo tabliczki znamionowej zrobione smartfonem, które sztuczna inteligencja łączy z wiedzą zgromadzoną w całej firmie. System sprawdzano w zakładach przemysłowych, sklepach i sektorze publicznym — a na końcu możesz sprawdzić, czy przy usterkach jesteś typem, który pokazuje, czy raczej długo opisuje.

Folia bąbelkowa daje chwilę frajdy przy rozpakowywaniu, a potem zostaje problem: gdzie ją wyrzucić. Estoński start-up RAIKU ma na to prostą odpowiedź – wypełniacz zrobiony wyłącznie z drewna, bez chemii, który można skompostować. Z jednego metra sześciennego surowca powstaje kilkanaście razy więcej opakowań, a ich produkcja zużywa o 90% mniej zasobów niż wytwarzanie papieru. Jak to działa i co pomogło firmie przetrwać start – a na końcu możesz sprawdzić, jak radzisz sobie z opakowaniami.

Tworzywa w izolacji kabli wysokiego napięcia czy w wytrzymałych kompozytach projektuje się tak, by po utwardzeniu już nigdy się nie topiły. To zaleta w codziennej pracy i spory kłopot, gdy przychodzi czas na recykling. Zespół europejskiego projektu VIT sprawdzał, czy da się pogodzić jedno z drugim, i opracował materiały, które same sygnalizują uszkodzenia zmianą koloru, a po podgrzaniu można je przetworzyć ponownie — a na końcu sprawdzisz, ile jest w tobie inżyniera materiałowego.

Barwienie tkanin należy do najbardziej szkodliwych dla środowiska etapów produkcji ubrań: zużywa ogromne ilości wody, a spora część barwnika i tak trafia do ścieków zamiast na materiał. Zespół prof. Filipe Natalio z Uniwersytetu NOVA w Lizbonie szuka zupełnie innej drogi i chce, żeby bawełna nabierała koloru jeszcze na roślinie, w trakcie wzrostu. Projekt HYDROCOLTON łączy chemię, biologię roślin i uprawy hydroponiczne — a na końcu można sprawdzić, czy twoja szafa sprzyja modzie przyjaznej środowisku.

Turbiny wiatrowe, samochody elektryczne i telefony komórkowe mają wspólny element: magnesy z pierwiastków ziem rzadkich. W Europie recyklingowi poddaje się mniej niż 1% takich magnesów, choć chodzi o metale kluczowe dla zaawansowanych technologii. Projekt REEPRODUCE sprawdza, jak wyjąć je z zużytych urządzeń, na przykład z kół hulajnóg elektrycznych, i zamienić w nowe magnesy tak, żeby to się opłacało — a na końcu możesz sprawdzić, co sam robisz ze starą elektroniką.

Łosoś z hodowli zawdzięcza swój różowy odcień pigmentowi, który w większości powstaje dziś w procesach petrochemicznych. Zespół z Uniwersytetu w Weronie postanowił to zmienić: w unijnym projekcie ASTEASIER genetycznie zmodyfikowane mikroalgi produkowały astaksantynę taniej niż ich naturalni kuzyni, a partnerzy z branży przenieśli pomysł na skalę przemysłową i sprawdzili go na rybach — a na końcu możesz sprawdzić, czy biotechnologia przemysłowa to dziedzina dla ciebie.

Żeby skarpa nad drogą się nie osunęła, a nasyp utrzymał ciężar, grunt trzeba czymś związać. Zwykle robi się to cementem, wapnem albo popiołem lotnym — skutecznie, ale ciężkim sprzętem i kosztem wód gruntowych. Szwajcarski projekt CEBREWA poszedł inaczej: zaprzągł do pracy mikroorganizmy, które w trakcie swojego metabolizmu wytwarzają węglan wapnia i sklejają nim ziarna gleby od środka. Osiemnaście miesięcy badań pokazało przy okazji, jak daleko jest z laboratorium na budowę — a na końcu możesz sprawdzić, czy sam doprowadzasz pomysły do końca.

Co roku w Unii Europejskiej powstaje prawie 47 milionów ton odpadów drzewnych, a na nowe produkty przerabia się z tego dziś tylko około 40 procent. Duża część reszty to płyty pilśniowe i wiórowe ze starych mebli — materiał, którego długo nikt nie umiał opłacalnie rozłożyć z powrotem na włókna. Projekt EcoReFibre sprawdzał, czy recykling płyty da się zaprojektować jak każdy inny proces przemysłowy: od sortowania, przez rozwłóknianie, po sprzedaż surowca wtórnego — a niżej test o Twoim stosunku do rzeczy i materiałów, z których są zrobione.


