Zdrowie i medycyna

Rezonans magnetyczny pokaże, gdzie leży guz mózgu i jak jest duży. Ale czy powie, jak groźny jest nowotwór i czy leczenie zadziała? Giacomo Annio z Oslo sprawdza guzy drganiami: urządzenie wielkości telefonu przyłożone do głowy pozwala ocenić, czy tkanka jest sztywna, czy miękka. Wynik zaskakuje, bo najbardziej złośliwe glejaki okazują się miększe od otoczenia — a skoro to historia o patrzeniu głębiej, na końcu sprawdzisz, czy sam oceniasz sprawy po pozorach.

Szpik kostny trudno podejrzeć przy pracy, a jeszcze trudniej odtworzyć w laboratorium. Zespół z Uniwersytetu w Pawii sięgnął więc po materiał, którego mało kto spodziewałby się w medycynie: jedwab z kokonów jedwabników. Powstał z niego biotusz, z którego drukuje się trójwymiarowe modele szpiku – miękkie, wytrzymałe i zmieniające kolor. Mają pomóc w badaniu chorób kości, testowaniu leków i produkcji płytek krwi – a na końcu możesz sprawdzić, ile zapamiętałeś z tej jedwabnej historii.

Rozwijająca się siatkówka przypomina z bliska zatłoczony dworzec: komórki nerwowe ruszają naraz, mijają się, zawracają i wybierają zaskakujące trasy. A jednak na końcu powstaje precyzyjnie ułożona tkanka. Zespół Caren Norden przez ponad sześć lat podglądał ten proces w przezroczystych zarodkach danio pręgowanego i odkrył, że neurony kierują się sygnałami od sąsiadów, a niektóre ich ruchy chronią dojrzewającą tkankę — a na końcu możesz sprawdzić, jak ty odnajdujesz się w twórczym chaosie.

Połykane czujniki pomagają lekarzom zaglądać do wnętrza organizmu bez skalpela, ale zawierają materiały, których nikt nie chciałby mieć ani w ciele, ani na wysypisku. Włoski zespół z unijnego projektu ELFO sprawdził, czy elektronikę da się zbudować z tego, co zwykle trafia na talerz i do łazienki: miodu, pigmentu z pasty do zębów czy soku z czerwonej kapusty. Część wyników zaskoczyła samych badaczy — a na końcu można sprawdzić, czy zaufałbyś technologii, którą trzeba połknąć.

Owrzodzenia stopy cukrzycowej dotykają blisko jednej czwartej z ponad 800 milionów osób chorujących na cukrzycę na świecie. Dziś leczy się je głównie oczyszczaniem i opatrywaniem, czyli łagodzeniem objawów. Europejski projekt APTADEGRAD idzie w inną stronę: jego związki usuwają z rany nadmiar białek podtrzymujących stan zapalny, korzystając z naturalnego systemu recyklingu w komórkach — a na końcu możesz sprawdzić, czy masz głowę do biotechnologii.

Po przeszczepie nerki lekarze muszą tak dobrać dawkę leków immunosupresyjnych, by organizm nie odrzucił nowego narządu, a pacjent nie stał się łatwym celem dla zakażeń. Zespół z Uniwersytetu Medycznego w Wiedniu sprawdza, czy pomóc może w tym nieszkodliwy wirus Torque Teno, obecny we krwi niemal każdej zdrowej osoby. Jego poziom zdradza, jak silna jest odporność, i może podpowiedzieć, w którą stronę korygować leczenie — a na końcu możesz sprawdzić, czy ty umiesz znaleźć złoty środek.

Interfejs mózg–komputer kojarzy się z filmami science fiction, ale jego największym wrogiem okazuje się zwykła fizyka: za dużo danych, za wąskie łącze i za dużo ciepła. Europejski projekt IoN pokazał, jak to obejść – sygnały z implantu płyną przez tkankę organizmu, a chip wysyła je tylko wtedy, gdy neurony faktycznie coś „mówią”. To temat na styku medycyny, elektroniki i informatyki – a na końcu możesz sprawdzić, czy masz głowę do neurotechnologii.

Kubeł fusów w kuchni akademika i łupiny po orzeszkach to dla większości ludzi koniec historii. Dla zespołu projektu UNAT to dopiero początek: z takiej biomasy powstają rdzenie węglowe nanocząstek mniejszych niż dwadzieścia nanometrów, które w jednym podejściu pokazują guz na obrazie i zaczynają go leczyć. Badania na zwierzętach dały 93 i 97 procent zahamowania wzrostu guza, a cała rzecz dzieje się na styku chemii materiałów, biologii i diagnostyki obrazowej — na końcu możesz sprawdzić, czy myślisz jak ktoś, kto szuka drugiego życia dla rzeczy.

Badanie słuchu wychodzi w normie, a w zatłoczonym barze rozmowa i tak zamienia się w zgadywankę — „co? powtórz?” co trzecie zdanie. Naukowcy nazwali to ukrytym ubytkiem słuchu i przez lata nie mieli jak go wykryć, bo standardowy test sprawdza tylko, jak ciche dźwięki słyszysz, a nie jak radzisz sobie w gwarze. Belgijski zespół zbudował cyfrowego bliźniaka ludzkiego ucha i znalazł dźwięk, który zdradza, co się psuje — a na końcu możesz sprawdzić, ile hałasu mają Twoje uszy.

Ponad 100 pacjentów z Europy, Australii i Stanów Zjednoczonych zgłosiło chęć udziału w badaniu klinicznym nad nowatorską metodą leczenia cukrzycy typu 1.
Jak dowiadujemy się z badań finansowanych ze środków Unii Europejskiej, substancje słodzące na bazie stewii stanowią źródło jedynie 10 % emisji gazów cieplarnianych w porównaniu z cukrem.
W ramach nowego badania przeprowadzonego w Finlandii wykazano, że obniżenie cen alkoholu prowadzi do wzrostu liczby aborcji i wystąpienia komplikacji związanych z ciążą i porodem.
Nie tylko praca zawodowa jest ważna. Brytyjscy i japońscy eksperci dzielą się swoimi opiniami na temat tego, co przyniesie automatyzacja w kwestii nieodpłatnych prac domowych.
Powszechne stosowanie antybiotyków wśród ludzi i zwierząt doprowadziło do sytuacji, w której coraz częściej stykamy się ze zjawiskiem oporności na leczenie. Jaka więc czeka nas przyszłość, jeśli nie podejmiemy żadnych działań? Zapytaliśmy o to Piotra Garsteckiego, eksperta specjalizującego się w tej dziedzinie.
Niedawno odkryto nieznane wcześniej właściwości hubiaka pospolitego, które otwierają drogę do opracowania biodegradowalnych zamienników tworzyw sztucznych i innych stosowanych obecnie materiałów.
Pewne badanie wspierane ze środków UE podważa teorie na temat mikrobiomu płodu.
Terapia przeciwciałami monoklonalnymi (mAbs) może wywoływać mutacje SARS-CoV-2, jak informuje zespół wspieranych przez UE naukowców.
W ramach projektu EVO-NANO, który zakończył się w marcu 2022 roku, opracowano najnowocześniejszą platformę, na której można hodować i leczyć wirtualne guzy. Obecnie platforma przechodzi modernizację i poszerzane są jej możliwości.
Międzynarodowe Towarzystwo Badań nad Komórkami Macierzystymi (ang. International Society for Stem Cell Research, ISSCR) wyróżniło prestiżową nagrodą za 2023 rok dwoje naukowców, których badania są wspierane ze środków Unii Europejskiej, prof. Christine Mummery i prof. Cédrika Blanpaina. Jest to pierwsze takie wyróżnienie dla badaczy z Europy.
Naukowcy stworzyli żywy lek służący do walki z infekcjami płuc niepoddającymi się leczeniu antybiotykami, które występują u zaintubowanych pacjentów w stanie krytycznym.
Następne
Kanał RSS dla tej listy
Polityka Prywatności